2009'un son çeyreğine girerken, bir kez daha, geçtiğimiz aylarda Drupal dünyasında yaşanan gelişmeleri gözden geçirme zamanı. İlkini 2008 yılı sonunda yazmış olduğum Drupal Günlükleri serisinin bu dördüncü yazısının içeriğinde, son dönemde yaşanan gelişmelerin yanı sıra, ilginizi çekeceğini düşündüğüm farklı konulara da değinmek istedim. Yazının devamında, faydalı olacağına inandığım veya yeni konseptleri tanıtan vidyolara, yeni Drupal kitaplarına, dikkat çeken yeni eklentilere, temalara ve tabii ki de yeni site fikirleriniz için sizlere ilham kaynağı olabilecek örnek Drupal sitelerine ilişkin bilgiler bulacaksınız. Keyifli okumalar...

Önemli gelişmeler

• Drupal'in kurucusu Dries Buytaert'in ticari Drupal hizmetleri sunan Acquia şirketine 8 Milyon dolarlık ek bir sermaye sağlandı. Önceki sermaye ile birlikte, Acquia'ya yapılan yatırımlar toplamda 15 Milyon doları bulmuş oldu!
• 1000'e yakın katılımcı, 100 civarı toplantı ve 50 kadar sponsorun yer aldığı 2009 yılı Drupal Bahar Konferansı (DrupalCon), 1-5 Eylül tarihlerinde Paris'te gerçekleştirildi.
• Oldukça önemli olan ve üzerinde çalışmalar devam eden bazı konular hariç, Drupal 7'ye yeni özellikler eklenme süresi Eylül başında sona erdi. Sonraki aşama hataları, arayüz, performans ve dokümantasyon eksiklerini gidermek olacak. 15 Kasım sonrasında ise ilk alpha sürümün yayınlanması bekleniyor.
• #drupal-tr irc kanalında haftanın iki günü (Pazartesi ve Cuma, saat 22.00-23.00) toplantılar yapılmaya başlandı. Detaylar için tıklayınız.
• Türkiye'de Drupal kullanıcı topluluğunu geliştirme adına yapılacak çalışmalara uygun bir ortam sağlamak amacıyla Pi Platformu kuruldu. Detaylar için tıklayınız.
• Acquia, hosting hizmeti vermeye başladığını duyurdu. Fiyat listeleri yok, ücretlendirme sitenin özelliklerine göre değişecekmiş.
• Drupal tabanlı Open Atrium projesinin ilk beta sürümü yayınlandı. Open Atrium, farklı çalışma ekiplerine kendilerine ait grup alanları sunuyor. Kurulumla birlikte gelen özellikler arasında, blog, wiki, takvim, yapılacaklar listesi, shoutbox ve dashboard bulunuyor. Tanıtım vidyosu, Ekran görüntüsü Proje sitesi
• Drupal tabanlı bir başka proje paketi, Managing News'in beta sürümü yayınlandı. Managing News ile, farklı kaynaklarından haber toplayabilir, haberlerinizi kategorilere ayırabilir ve harita üzerinde gösterebilirsiniz. Proje sitesi, Tanıtım vidyosu
• Bu dönem içinde Drupal tabanlı projelerin sayısında hızlı bir artış olduğu kesin; işte bir tane daha: Tattler. Tattler, semantik web teknolojilerini kullanarak, haberleri, websitelerini, blogları, multimedya sitelerini, Twitter vb. sosyal siteleri tarayarak istediğiniz konuyla ilgili içerikleri topluyor. Tanıtım vidyosu, Proje sitesi
• Drupal için başarılı bir e-ticaret çözümü sunan Ubercart eklentisinin 2.0 versiyonu yayınlandı.

Vidyolar

• What is Drupal? isimli bu 57 saniyelik tanıtım vidyosu 6 Telly ödülü kazandı.
• Yakında kullanıma sunulacak yeni Acquia hizmeti Drupal Gardens ile hosting ve kurulum derdi olmadan basit Drupal siteleri hazırlayabileceksiniz. Hizmetin tanıtım vidyosunda site temasının tarayıcı üzerinden nasıl şekillendirileceği örnekle anlatılıyor. Belki birçoğumuz bu hizmeti sınırlamaları sebebiyle kullanmayacağız fakat Drupal ile neler yapılabileceğini göstermesi açısından mutlaka izlemenizi tavsiye ederim.
• Drupal Gardens'ın bir benzeri de Buzzr.com'da Lullabotçular tarafından geliştiriliyor. Drupal sitelerini kolayca oluşturmanızı sağlayan bir arayüz sunan Buzzr.com'un tanıtım vidyosunu buradan izleyebilirsiniz.
• Views ve CCK temelli bir resim galerisi oluşturmak bu kadar kolay olmamıştı: vidyo.
• Mevcut sitenizdeki hazır altyapıyı bir eklenti olarak paketleyip indirmeyi ve başka bir sitede zahmetsizce aynı kurulumu elde etmeyi ister miydiniz? Cevabınız evetse, Features eklentisinin tanıtım vidyosunu mutlaka izleyin.

Drupal kitapları

• Drupal 6 Search Engine Optimization (Ben Finklea) Drupal'de arama motoru optimizasyonu için, kullanılması gereken eklentileri, yapılması gereken ayarları ve çeşitli ipuçlarını ele alıyor. Örnek bölüm: Chapter 2: Keyword Research.
• Drupal 6 Site Blueprints (Timi Ogunjobi) Drupal ile yapılabilecek çeşitli projeler için rehber niteliğini taşıyan bu kitapta değinilen konular arasında okul, kişisel, etkinlik, haber, topluluk, fotoğraf paylaşım, rezervasyon vb. temalı siteler yer alıyor. Örnek bölümler: Weird Hap'nins—Building a News Aggregating Site, Building a Personal Site using Drupal 6, Building a News Aggregating Site using Drupal 6.
• Drupal 6 Content Administration (J. Ayen Green) Kendilerini henüz Drupal geliştiricisi olarak görmeyen Drupal kullanıcılarına hitap eden bu kitap, içerik oluşturma ve içerik yönetimi konularını detaylı olarak ele alıyor.
• Cracking Drupal (Greg Knaddison) Drupal sitelerinizin güvenliğini nasıl sağlayabileceğinizi, geliştirdiğiniz tema ve eklentilerde açıklar oluşturmamak için nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatan bir kitap.

Dikkat çeken yeni eklentiler

• Insert: FileField ve ImageField ile yüklenen dosyaları metin içine kolayca yerleştirmenizi sağlayan küçük bir düğme sunuyor.
• Flickr ImageField: Imagefield alanına yüklediğiniz resimleri, kendi sunucunuz yerine Flickr hesabınıza kaydediyor.
• Gallery Assist: CCK, Views, Imagecache, vb. eklentilerden bağımsız olarak, kendi özel resim galerisi çözümünü sunuyor.
• Fancy Slide: Yeni bir içerik slideshow eklentisi.
• Ajax Slideshow: Bir başka slideshow eklentisi.
• Views Slideshow: Dynamic Display Block: DDB'yi Views'in bir plugini olarak sunuyor.
• Views Fluid Grid: Views ile süzmüş olduğunuz içeriklerinizi yanyana listelemek için alternatif bir çözüm.
• Slashcomments: Olumsuz oy alan yorumları gizleyebilme, yorumları eğlenceli, ilginç gibi niteleyebilme gibi özellikler sunuyor.
• Is Useful: Yorumların sonuna "bu yorumu faydalı buldunuz mu?" sorusunu ekliyor. Views desteği sayesinde yorumları en faydalı olandan en az faydalı olana göre sıralamak mümkün.
• Node displays: Bir içerik türüne ait alanları, içeriğin sayfasının değişik bölgelerinde ve değişik stillerde göstermeyi sağlıyor. Detaylı Türkçe açıklama için tıklayınız.
• Hint: Form alanlarının içine ipucu yazabilmenizi sağlıyor. Örneğin arama kutusunun içine "aranacak kelimeyi yazın" ifadesini ekleyebilirsiniz. Kullanıcı kelime yazmak için buraya tıkladığında ipucu silinecektir.

Dikkat çeken yeni temalar

• New Horizon: Koyu renkli ve iddialı bir tasarıma sahip bir blog teması.
• Mystique: Alıştığımız bazı kullanımlar için orjinal tasarımlar sunan bir blog teması.
• Blogbuzz: Profosyonel görünümlü, 2 sütunlu, 3 farklı renk seçeneğine sahip bir blog teması.
• Monochrome: Gri tonların kullanıldığı, orjinal tasarımlı, 2 sütunlu bir blog teması.
• Polpo Admin Theme: Kullanıcı dostu bir yönetim teması (site geneli için kullanılmaz)
• Pixel: Koyu tonları göze hoş gelen, 2 sütunlu bir blog teması.
• Summertime: Yaz geçti belki ama, bu temayı dört mevsim kullanabilirsiniz :)
• Dessert: Üç sütunlu ve değişik bir renk paletine sahip bir tema.
• beMiracle Browny: Kahverengi tonların hakim olduğu, 3 sütunlu şık bir tema.

Drupal Siteleri

• Drupal.com: .com uzantılı bu adreste uzun bir süredir Drupal topluluğuna drupal.org üzerinden erişilebileceğini belirten sade bir mesaj vardı. Neyse ki sonunda bu siteye el atmaya fırsat bulmuşlar; artık Drupal markasını ve Drupal'i tanıtan şık bir tanıtım sitemiz var.
• swtor.com: Lucas Arts, Star Wars: The Old Republic oyununun resmi sitesinde Drupal kullanmış. Tasarımı görünce şaşırabilir ve "Drupal mi?" diye sorabilirsiniz :)
• mattel.com: Dünyanın en büyük oyuncak firması (bkz. Barbie bebekleri) Mattel'in sitesi de Drupal tabanlı.
• robbiewilliams.com: Ünlü şarkıcının resmi sitesi de Drupal ile yeniden yapılmış.
• java.net: Drupal kullanmaya başlayan büyük isimlere bir yenisi daha eklendi.
• dogfish.com: İçki sektöründeki bir Amerikan firması için hazırlanmış orjinal tasarımlı bir site. Sitede CCK, Views, Panels ve Ubercart başta olmak üzere 100'den fazla eklenti kullanılmış.
• tcktcktck.org: Herkesi, 7 Aralık 2009'da Kopenhag'da gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda, yeni bir anlaşma imzalanmasını desteklemeye çağıran bir kampanya için tasarlanan bu Drupal tabanlı sitede yoğun ve etkili bir Flash kullanımı mevcut.
• CNNgo.com: CNN'in 6 büyük Asya şehri için hazırladığı rehber sitesi.
• labs.reuters.com: Reuters haber ajansının iPhone uygulaması da Drupal kullanıyor.
• duke.edu: Duke Üniversitesinin Drupal tabanlı sitesinde, anasayfadaki Slideshow uygulaması dikkat çekiyor.
• shc.stanford.edu: Stanford Üniversitesi de Drupal kullananlar arasında.
• acquia.com: Acquia şirketinin sitesi yenilendi.

Geçen dönemdeki gelişmeler ve yapılan çalışmalarla ilgili siz ne düşünüyorsunuz? Sizin beğendiğiniz ya da önemli olduğunu düşündüğünüz çalışmalar/konular neler?