Drupal sözlüğü, Drupal ile ilgili bazı temel kavramların tanımları içerir. Terimler Türkçe karşılıklarına göre alfabetik olarak sıralanmıştır. Sözlükte arama yapmak için aşağıdaki harf sistemini kullanabileceğiniz gibi web tarayıcınızın sunduğu arama fonksiyonundan (ctrl + F) da faydalanabilirsiniz.

Dizin

A|B|C|Ç|D|E|F|G|H|I|İ|J|K|L|M|N|O|Ö|P|Q|R|S|Ş|T|U|Ü|V|W|X|Y|Z

A

Ağırlık (ing: weight) #

Ağırlıklar, Drupal'in blok ve düğümleri hangi sırayla görünteleyeceğini, fonksiyonları hangi sırayla çalıştıracağını belirleyen sayısal değerlerdir. Drupal 6'da ağırlık bilgisi çoğunlukla sürükle-bırak tarzı bir arayüz kullanılarak düzenlenmektedir. Önceki versiyonlarda bu değerler kullanıcılar tarafından girilmekteydi.
Not: Düşük ağırlık değerleri, yüksek olanlara göre önceliğe sahiptir. Örneğin, ağırlığı -5 olan menü öğesi, 3 olan menü öğesinden önce (yukarıda) görüntülenir.

Alt seviye (ing: child) #

Hiyerarşik bir yapı içerisinde, bir öğeyle bağlantılı alt seviye öğeleri ifade eder. Drupal'de menü sisteminde ve kitap eklentisinde uygulamalarını görmek mümkündür. Örneğin sitemizdeki Drupal'e Giriş kitap sayfası, Drupal nedir?, Önemli Linkler ve Örnek Siteler gibi çeşitli alt seviye kitap sayfalarına sahiptir.

B

Blok (ing: block) #

Bloklar, sitenin genellikle sağ ya da sol sütunlarında yer alan, menüleri veya ek içerikleri barındıran kutulardır. Yönetici blokları temanın sunduğu farklı konumlara yerleştirebilir. Örnek bloklar: kimler çevrimiçi, kimler yeni, yeni forum konuları, kullanıcı girişi, gezinti, vb.

C

CCK (Content Creation Kit) #

İçerik türlerinize sayı, metin, resim, link gibi yeni içerik alanları eklemenizi sağlayan eklenti grubudur.

Ç

Çekirdek (Drupal çekirdeği; ing: core) #

Drupal.org'dan indirdiğiniz Drupal projesindeki dosya ve eklentileri ifade eder. Çekirdekte yer almayan eklenti ve temaları yine drupal.org'dan ayrı olarak indirebilirsiniz.

D

Dönemsel Görev (ing: cron) #

Periyodik olarak belirli komut veya komut gruplarını otomatik olarak çalıştıran zamanlayıcı. Örneğin, sitenize eklenen içeriklerin arama eklentisi tarafından indekslenmesi bir dönemsel görevle gerçekleşir. Eklentiler dönemsel görevlerini ortak bir listeye eklerler. Bu listedeki görevler belirli zaman aralıklarında otomatik olarak veya sizin isteğinizle toplu olarak çalıştırılırlar. Eğer bu konuda yeterince bilginiz yoksa bu işi sizin yerinize Poormanscron eklentisi de yapabilmektedir.

Düğüm (ing: node) #

İçerikler Drupal'de düğüm olarak kaydedilirler. Örneğin, anket düğümü, haber düğümü, fotoğraf düğümü, vs. Her düğümün kendine ait özel bir numarası (ing: node id, nid) vardır ve kalıcı url adresi “www.siteadı.com/node/nid” şeklindedir.

Düğüm türü (ing: node type) #

bkz. İçerik türü

E

Eklenti (ing: module) #

Eklentiler Drupal'in özellik ve fonksiyonlarını genişleten kod parçalarıdır. Çekirdek eklentiler drupal.org'dan indirdiğiniz drupal projesiyle birlikte gelirler. Daha geniş özellikler için ayrı olarak yayınlanan eklentiler de mevcuttur. Bu eklentileri drupal.org eklenti sayfasından indirebilirsiniz.
Uyarı: Ayrı olarak indirdiğiniz eklentilerin sürümleri kullandığınız Drupal versiyonu ile uyumlu olmalıdır.

İ

İzin (ing: permissions) #

1- Drupal) İzinler içerik oluşturma, düzenleme, silme ve site yönetimi gibi yetkileri kullanıcılara tanımak için kullanılır. Site yöneticisi izinleri roller vasıtasıyla belirler. Drupal sistemini kuran ve ilk oluşturulan hesap olan yönetici hesabı 1 (bir) kullanıcı ID’sine sahiptir ve site üzerindeki bütün yetkilere sahiptir. Ziyaretçiler 0 (sıfır) kullanıcı ID’si ile ifade edilirler. 2- Unix/Linux/Windows) Dosyalar üzerinde okuma, yazma, çalıştırma işlemlerini yapabilme yetkileri.

İçerik (ing: content) #

Sitenizi ziyaret eden kişilere sunduğunuz yazı, resim, dosya, vidyo vb. materyallerin tümü site içeriğinizi oluşturur. Bir düğüm, bu materyal türlerinden bir veya birkaçını içerebilse de, Drupalciler genellikle "içerik" kavramını "düğüm" kavramının yerine kullanırlar; örneğin "içerikleri listelemek", "içerik türleri", vs.

İçerik türü (ing: content type) #

Drupal 6 kurulumuyla birlikte varsayılan olarak iki içerik türü gelmektedir; makale ve sayfa. Kitap ve anket eklentileri ve drupal.org'dan indirebileceğiniz çeşitli eklentiler etkinleştirildiklerinde kendi içerik türlerini sunarlar. Ayrıca, yöneticiler de kendi özel içerik türlerini tanımlayabilmektedirler. İçerik türlerinin temelinde düğüm yapısı bulunmaktadır; tüm türlerdeki içerikler veritabanında düğüm olarak kaydedilirler. Bu sayede düğümler üzerinde yapılabilen her türlü işlem (oylama, yorum yazma, cck ile yeni alanlar ekleme, vb.) tüm içerik türlerindeki içeriklerde yapılabilmektedir. Farklı içerik türlerinin esprisi, her içerik türü için yapılabilecek işlemleri, ayarları ve özel alanları birbirinden ayrı olarak belirleyebilmektir. Örneğin sayfa içerik türünde oluşturulan içeriklerin site anasayfasında yayınlanmasını istemezken, haber içerik türünde oluşturduklarımızda bir resim alanı bulunmasını ve anasayfada resimli özet şeklinde gösterilmesini isteyebiliriz. Bunu farklılaşma içerik türleri sayesinde mümkün olmaktadır. İçerik türleri, CCK eklentisi sayesinde, resim, ses, vidyo, link, dosya vb. materyaller eklenebilecek şekilde zenginleştirebilmektedir.

K

Kayıt (ing: log) #

Kayıt, Drupal sistemi içinde gerçekleşip kaydedilen olayların listesidir. Kayıtlar; kullanım verileri, performans verileri, hatalar, uyarılar ve kullanımsal bilgiler gibi birçok veriyi içerebilir. Bu kayıtlara Yönet » Raporlar bölümünden ulaşabilirsiniz.

Kitap (ing: book) #

Kitap, Drupal çekirdeğindeki Book eklentisi ile sunulan bir içerik türüdür. Bu içerik türü, site kullanım kılavuzları ve Sıkça Sorulan Sorular (SSS) gibi yapısal, çok-sayfalı metinler için idealdir. Kitap, sunduğu hiyerarşik yapı sayesinde, bir belgenin bölümlere ve alt-bölümlere sahip olmasını sağlar. Uygun yetkilere sahip yazarlar ortak yazılan bir kitaba yeni sayfalar ekleyebilir, mevcut sayfaları düzenleyebilir ve sayfa seviyelerini değiştirebilir. Ddo'daki ve drupal.org'daki ders içerikleri kitap içerik türü ile oluşturulmuştur.

M

Menü #

Sitenizin farklı sayfalarına ve fonksiyonlarına bağlantılar içeren listeler. Drupal çekirdek kurulumunda varsayılan olarak üç menü bulunur: birincil linkler, ikincil linkler ve gezinti menüsü. Yöneticiler bu menülere yeni öğeler ekleyebilecekleri gibi yeni menüler de tanımlayabilirler. Her menü için sitenizin farklı blok bölgelerine yerleştirebileceğiniz birer blok Drupal tarafından otomatik olarak oluşturulur.

Ö

Özet (ing: teaser) #

Düğüm içeriğinin anasayfa ve diğer listelerde kullanılan daha kısa özet versiyonudur. Genellikle birkaç cümleden oluşur.

R

Rol (ing: role) #

Roller kullanıcılara atanabilen izin kümeleridir. Bir kullanıcı bir role atandığında, bu rol için verilmiş tüm izinleri kullanabilir. Kullanıcıları birden fazla role atamak ve yeni roller oluşturmak mümkündür. Drupal ile standart olarak gelen iki rol vardır: i) kayıtlı kullanıcı, ii) ziyaretçi (kayıtsız veya giriş yapmamış kullanıcı).

RSS (Really Simple Syndication #

RSS yeni eklenen içeriğin kolaylıkla takip edilmesini sağlayan özel bir XML dosya formatıdır. Kullanıcılar RSS ile sunduğunuz içerik listelerine abone olabilir ve çeşitli RSS istemcileri sayesinde içeriği takip edebilir.

S

Süzgeç (filtre, ing: filter) #

1- Girdi biçimleri) İçerik metinlerinden istenilmeyen html, php ve javascript elemanlarını temizleyen veya dönüştüren araçlar. Örneğin metin Filtered HTML girdi biçimi ile kullanıldığında div, img gibi hmtl etiketleri silinirken, metin içerisinde geçen internet bağlantıları otomatik olarak linke dönüştürülür. 2- Views eklentisi) Belirli içerikleri süzmek için kullanılan koşullar. Örneğin Düğüm: Yayında süzgeci ile sadece yayınlanmış içeriklerin listelenmesi sağlanır.

Ş

Şablon (ing: template) #

Drupal temaları sitenizin görünümünü özelleştirirken, özel tasarımlı şablon dosyaları kullanırlar. Örneğin Garland temasında şu şablon dosyaları bulunmaktadır:

• block.tpl.php: Blok şablonu
• comment.tpl.php: Yorum şablonu
• maintenance-page.tpl.php: Site bakımda sayfası şablonu
• node.tpl.php: düğüm şablonu
• page.tpl.php: genel sayfa şablonu

T

Taksonomi (ing: taxonomy) #

Sözlük anlamı "sınıflandırma bilimi"dir. Drupaldeki taksonomi sistemi, içeriğinizi önceden oluşturduğunuz kategoriler aracılığıyla veya içeriği girerken yazdığınız terimler ile sınıflandırmanızı sağlar. Drupaldeki taksonomi sistemi şu öğelerden oluşur:

• Taxonomy: Drupal taksonomi sistemini sunan eklentinin adı
• Terim (ing: term): Düğümlere atanan kategori, etiket veya anahtar kelimeler. Terimler arası hiyerarşik yapılar kurmak mümkündür. Örneğin cms > drupal > drupal 6.x gibi.
• Sözlük (kategori, ing: vocabulary): Birbiriyle ilişkili terimler kataloğu. Sözlükler arasında hiyerarşi oluşturulamaz.

Tema (ing: theme) #

Tema, sitenizin görünümünü değiştiren dosyalar kolleksiyonudur (php, css, jpg, gif, vs.). Çekirdekle birlikte gelen temaların dışında, Drupal kullanıcıları tarafından hazırlanmış ücresiz temalar da mevcuttur. Bu temaları drupal.org tema sayfasından indirebilirsiniz.

Ü

Üst seviye (ing: parent) #

Hiyerarşik bir yapı içerisinde, bir öğeyle bağlantılı üst seviye öğeleri ifade eder. (bkz. alt seviye)

V

Views #

Grafik arayüzü sayesinde, çeşitli bloklarda kullanıcılara sunulacak içeriğin belirlenmesini ve gösterim biçiminin değiştirilmesini sağlayan oldukça güçlü ve esnek bir eklenti. Views'i kullanarak hangi içeriğin (haber, anket, forum konusu, makale, vs.), hangi içerik alanlarının (başlık, yazar, yazılma tarihi, güncellenme tarihi, vs.) ve hangi gösterim biçiminde (tablo, liste, özet, tam görünüm, ızgara, vs.) sunulacağını belirleyebiliyorsunuz. Views eklentisi, CCK ile birlikte Drupal kullanıcılarının en popüler eklentilerinin başında gelmektedir.

W

WYSIWYG #

What You See Is What You Get (Gördüğünü Alırsın) deyiminin kısaltması olmakla birlikte, içeriğin yazılması sırasında sonuç gösterimine benzer şekilde biçimlendirilmesini sağlayan yöntemi ifade eder. Çeşitli WYSIWYG editörlerini Drupal'de kullabilmeniz için eklentiler geliştirilmiştir. Örnek: TinyMCE, FCK Editor, BuEditor, vs.

Y

Yol (ing: path) #

Sitenizdeki bir sayfaya veya bir fonksiyona ait bağlantı, link. URL'den farklı olarak sadece siteniz.com'dan sonraki kısmı içerir. Örneğin; "forum", forum anasayfasına (siteniz.com/forum), "admin", yönetim sayfasına (siteniz.com/admin) giden "yol"lardır. Sunucu yapılandırmanız uygun olduğunda Drupal temiz url (ing: clean urls) sistemini kullanabilir. Böylece site bağlantılarınız "?q=node/1"deki "?,=" karakterlerinden arındırılarak daha kullanıcı ve arama motoru dostu olan "node/1" formuna dönüştürülür. Çekirdekte yer alan Path eklentisini kullanarak bu linkleri daha anlaşılabilir şekilde değiştirmek mümkündür. Pathauto eklentisi ise bu işi her içerik için otomatik olarak yapar.

Z

Ziyaretçi (ing: anonymous) #

Sitenizi ziyaret eden fakat oturum açmamış kullanıcıları ifade eder. Ziyaretçi kullanıcı rolünün yetki ve izinlerine sahip olan bu kullanıcılar, sistemde 0 (sıfır) kullanıcı id'si (uid) ile tanımlanırlar.

Başa Dön